Onderhoudsplicht bij opname in een woonzorgcentrum

Soms volstaan het pensioen en het spaargeld niet om de kosten van een woonzorgcentrum te betalen. In dat geval kan de bewoner zich richten tot het OCMW van de gemeente waar hij voor de opname ingeschreven was in het bevolkingsregister.

Wanneer het OCMW tussenkomt in de verblijfskosten, kan het dat bedrag terugvorderen van de kinderen en in een uiterst zeldzame situatie van de kleinkinderen. Als de (klein)kinderen financieel (moeten) tussenkomen, is - onder bepaalde voorwaarden - 80 procent van hun bijdrage fiscaal aftrekbaar.

Is een OCMW verplicht om terug te vorderen? 

Elk OCMW heeft de keuze tussen:

  • Niet terugvorderen van de kinderen, mits goedkeuring door het gemeentebestuur. Zo’n akkoord is algemeen bindend en sluit uit dat het OCMW toch nog selectief zou terugvorderen, bijvoorbeeld bij zeer gegoede kinderen. 
  • Wel terugvorderen. In dat geval is een OCMW verplicht om de wettelijk vastgelegde terugvorderingschaal toe te passen. Wanneer een OCMW terugvordert, zijn wel uitzonderingen mogelijk om billijkheidsredenen. Dat kan bijvoorbeeld bij kinderen die nooit door hun eigen ouders opgevoed werden of waar het contact sinds vele jaren is verbroken.  

Hoe vordert een OCMW terug?

Voor de terugvordering van verblijfkosten maakt het OCMW een berekening gebaseerd op twee delen.
  • Het totale bedrag wordt gedeeld door het aantal kinderen van de bewoner. Het OCMW kan per kind geen hoger bedrag dan het kindsdeel terugvorderen (tenzij in gevallen van uitzonderlijke welstand).
  •  Om het exacte bedrag te bepalen, wordt ook gekeken naar het netto belastbaar inkomen, het kadastraal inkomen (KI) en het aantal kinderen ten laste. Als het KI hoger ligt dan 2000 euro (niet-geïndexeerd), wordt het vermenigvuldigd met 3 en opgeteld bij het netto belastbaar inkomen. Met een KI lager dan 2000 euro (niet-geïndexeerd) wordt dus geen rekening gehouden.

Is het KI bijvoorbeeld 2100 euro, dan wordt 6300 euro toegevoegd. De combinatie van inkomen en kinderlast bepaalt het maximumbedrag dat het OCMW mag terugvorderen (het kindsdeel vormt echter de bovengrens). 

Voorbeeld
Je vader komt maandelijks 300 euro tekort om de kosten voor zijn verblijf in het woonzorgcentrum te dekken. Omdat je één broer hebt, kan het OCMW per maand maximaal 150 euro bij jou terugvorderen, het zogenaamde kindsdeel. Verder heb je een jaarlijks netto belastbaar gezinsinkomen (= inkomen + KI) dat tussen 35 725,65 en 38 931,79 euro ligt én twee kinderen ten laste. Zo blijkt dat het OCMW in jouw geval maximaal 134 euro per maand mag terugvorderen. Was je jaarinkomen lager dan 22 901,04 euro, te vermeerderen met 3206,15 euro per persoon ten laste, dan mocht het OCMW zelfs niets terugvorderen.

Netto belastbaar inkomen 

Percentage van de inkomensschijf

Terug te vorderen maandelijks bedrag

 

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10 en  meer personen  ten laste

 22 901,050 – 26 107,19

15

€ 40

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

26 107,20 – 29 313,34

15

€ 80

€ 40

-

-

-

-

-

-

-

-

-

29 313,35– 32 519,49

20

€ 134

€ 80

€ 40

-

-

-

-

-

-

-

-

32 519,49–35 725,64

20

€ 187

€ 134

€ 80

€ 40

-

-

-

-

-

-

-

35 725,65–38 931,79

25

€ 254

€ 187

€ 134

€ 80

€ 40

-

-

-

-

-

-

38 931,80–42 137,94

25

€ 321

€ 254

€ 187

€ 134

€ 80

€ 40

-

-

-

-

-

42 137,95-  45 344,09

30

€ 401

€ 321

€ 254

€ 187

€ 134

€ 80

€ 40

-

-

-

-

45 344,10-  48 550,24

30

€ 481

€ 401

€ 321

€ 254

€ 187

€ 134

€ 80

€ 40

-

-

-

48 550,24-  51 756,39

35

€ 574

€ 481

€ 401

€ 321

€254 

€ 187

€ 134

€ 80

€ 40

-

-

51 756,40-  54 962,54

35

€ 668

€ 574

€ 481

€ 401

€ 321

€ 254

€ 187

€ 134

€ 80

€ 40

-

54 962,55–58 168,69

40

€ 775

€ 668

€ 574

€ 481

€ 401

€ 321

€ 254

€ 187

€ 134

€ 80

€ 40

58 168,70- 61 374,84

40

€ 882

€ 775

€ 668

€ 574

€ 481

€ 401

€ 321

€ 254

€ 187

€ 134

€ 80

61 374,85 - en meer

50

€ 1015

€ 882

€ 775

€ 668

€ 574

€ 481

€ 401

€ 321

€ 254

€ 187

€ 134

Fiscaliteit

Als (klein)kinderen financieel tussenkomen voor hun (groot)ouders die in het woonzorgcentrum zijn opgenomen, is 80 % van hun bijdrage fiscaal aftrekbaar. Meer info lees je hier: FOD Financien - onderhoudsgeld.

Hypothecaire inschrijving op woning

Alleen wanneer blijkt dat een bewoner over onvoldoende middelen beschikt om het woonzorgcentrum te betalen, mag het OCMW een hypotheek op de woning(en) nemen. 

Maar let op: sommige OCMW's nemen meteen een hypotheek op de woning wanneer iemand opgenomen wordt in het woonzorgcentrum. Ze doen dat als tegenprestatie voor het feit dat ze zich borg stellen. Maar zoiets mag niet, in deze fase is een hypotheek uitgesloten.

Meer info

Contacteer je plaatselijk OCMW of je lokaal belastingkantoor voor het fiscale luik. Vragen of bedenkingen? Mail naar zorgrecht@okra.be