Aan het College van Burgemeester en Schepenen

Betreft: Bevorderen van deelname van ouderen aan de verkiezingen

Geachte Burgemeester en Schepenen,

(Met OKRA, Vlaanderens grootste ouderenorganisatie) of (Als ouderenadviesraad) maken we ons wat zorgen over de organisatie van de komende verkiezingen. Door het afschaffen van de stemplicht in Vlaanderen voor wat betreft de gemeenteraadsverkiezingen vrezen we dat heel wat oudere personen, en zeker de mensen met problemen rond mobiliteit of autonomie, zullen afhaken bij de komende verkiezingen. Vaak zien ouderen op tegen een verplaatsing en de wachttijden in een stemlokaal. Het wegvallen van de stemplicht voor gemeenteraden zal het absenteïsme van ouderen dus doen toenemen, en mogelijk ook voor de andere verkiezingen.

We vinden het van groot belang dat de stem van ouderen wordt gehoord, zeker bij verkiezingen. Daarom willen wij u vragen om bij de organisatie van de verkiezingen in mei en oktober van 2024 in te zetten op extra ondersteunende maatregelen om de deelname van ouderen en personen met een beperkte mobiliteit of verzwakte fysieke conditie maximaal te bevorderen. Vermits de parlementsverkiezingen voorafgaan aan de gemeenteraadsverkiezingen bewijzen dergelijke faciliterende maatregelen ook hun nut voor de latere gemeenteraadsverkiezingen zonder opkomstplicht. We denken daarbij aan een aantal mogelijkheden:

  • Inrichten van meer gedecentraliseerde stemlokalen dan voorheen zodat de afstand tussen woonplaats en het kieslokaal minimaal is;
  • Inrichten van stemlokalen, waar mogelijk in woonzorgcentra of in de onmiddellijke omgeving ervan, zodat de deelname van minder mobiele ouderen wordt gefaciliteerd;
  • Voorzien in aangepaste stemhokjes voor personen met fysieke beperkingen; binnen het stembureau één persoon aanduiden die verantwoordelijk is voor het gebruik van het aangepast stemhokje en de begeleiding van personen met een handicap;
  • Goede bereikbaarheid van stembureaus voor personen met mobiliteitsbeperkingen;
  • Voorbehouden van parkeerplaatsen nabij het stemlokaal voor personen met mobiliteitsbeperkingen;
  • Organiseren van comfortabel transport voor ouderen die dit wensen, op politiek neutrale manier, door de gemeentelijk overheid;
  • Een actieve regeling van hoffelijkheid binnen en buiten het stemlokaal om in de wachtrij aan het stemlokaal een absoluut recht op voorrang te organiseren voor personen met beperkte mobiliteit of verzwakte fysieke capaciteiten zodat hen het belastend en ontmoedigend aanschuiven in wachtrijen kan worden bespaard;
  • Instructies in deze zin aan voorzitters van stembureaus;
  • Aangepaste communicatie aan ouderen voorafgaand aan de verkiezingen, eventueel via de oproepingsbrief, waarin de faciliterende maatregelen voor personen met beperkte mobiliteit of autonomie worden aangekondigd;
  • Een makkelijk leesbare versie van de richtlijnen voor de kiezer over het digitaal stemmen of het stemmen met potlood en papier voor wie daar nood aan heeft. Daarbij rekening houden met doven en slechthorenden, blinden, personen met autisme, dementie, ouderen;
  • Mogelijkheid om vooraf de digitale stemprocedure te oefenen, door bijvoorbeeld een stemcomputer één of meerdere maanden voor de dag van de verkiezingen in een diensten- of woonzorgcentrum en/of in openbare gebouwen (bibliotheek, gemeentehuis, buurthuis, …) te installeren en begeleiding te voorzien;
  • Praktische ondersteuning van middenveldorganisaties die tijdens hun activiteiten info- en oefensessies houden van de digitale stemprocedure;
  • Duidelijke infobrochures (ook op papier) over de verkiezingen en de praktische organisatie en voorrangsregelingen voor minder mobielen.

We zouden graag uw standpunt kennen rond deze voorstellen. Uiteraard zijn we ook bereid om met u of uw medewerkers te overleggen over haalbare en mogelijke maatregelen.

Met dank voor uw aandacht,